COPD یا بیماری انسداد ریوی مزمن چیست؟
مقدمه
علائم
عوامل ابتلا به بیماری
عوارض انسداد ریوی مزمن کنترل نشده
پیشگیری
راه های کنترل بیماری میتوان
مقدمه
این یک بیماری پیشرونده التهابی مزمن ریه است که باعث انسداد جریان هوا از ریه ها میشود. از علایم این بیماری تنگی نفس، سرفه، تولید خلط و خس خس سینه است و معمولا در اثر قرار گرفتن طولانی مدت در معرض گازهای تحریک کننده یا ذرات معلق، به ویژه دود سیگار،ایجاد میشود.
افراد مبتلا به بیماری انسداد ریوی مزمن در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قلبی، سرطان ریه و بیماریهای مختلف دیگر هستند.
هوا از طریق لوله هوایی (نای ) به سمت پایین و به داخل دو لوله بزرگ (برونشها) میرود، این لوله ها چندین بار به لوله های بسیار کوچکتر (برونشیولها) تقسیم میشوند مانند شاخههای یک درخت و در نهایت به کیسههای کوچک هوا (آلوئولها) ختم میشوند. کیسه های هوایی دیوارههای بسیار نازکی دارند که مملو از رگهای خونی ریز (مویرگها) هستند.
اکسیژن هوایی که تنفس میشود به این مویرگها وارد و از طریق آنها به جریان خون میرسد، همچنین دی اکسید کربن که گاز دفعی حاصل از متابولیسم است، از این طریق دفع می شود. ریه ها برای خروج هوا از بدن به انعطاف پذیری طبیعی برونشیولها و کیسه های هوایی نیاز دارند بیماری انسداد ریوی مزمن باعث از دست رفتن انعطاف پذیری آنها و باز ماندن بیش از اندازه آنها میشود و به این ترتیب مقداری از هوا پس از بازدم در ریه ها گیر میافتد.
آمفیزم و برونشیت مزمن دو نوع رایج این بیماری هستند. در آمفیزم آسیب به کیسههای هوایی ریه باعث اختالل در عبور اکسیژن از درون این کیسهها به خون میشود و در برونشیت مزمن التهاب و تحریک مداوم مجاری تنفسی باعث اختلالالت تنفسی میشود.
اگرچه بیماری انسداد ریوی مزمن برگشت پذیر نیست اما راه هایی برای کنترل و جلوگیری از پیشرفت آن وجود دارد که با انجام آنها بهبود چشمگیری در وضعیت بیماری و کیفیت زندگی فرد اتفاق میافتد.
علائم
- تنگی نفس بخصوص در هنگام انجام فعالیتهای فیزیکی
- خس خس کردن سینه
- سرفه همراه با خلط
- احساس سنگینی در قفسه سینه
- خستگی مفرط
- از دست دادن وزن بدن بدون دلیل
- تورم در ناحیه قوزک و مچ پاها

عوامل ابتلا به بیماری
اصلی ترین عامل ابتلا به بیماری انسداد ریوی مزمن استعمال دخانیات بویژه سیگار است. از عوامل دیگر ابتلا قرار گرفتن در معرض مواد و گازهای شیمیایی در طولانی مدت است. عوامل ژنتیکی نیز میتوانند در ابتلا به این بیماری موثر باشند. آلودگی هوا و قرار گرفتن در معرض دود سیگار دیگران هم از عوامل مهم ابتلا به بیماری هستند.
عوارض انسداد ریوی مزمن کنترل نشده
- عفونت های ریوی مکرر
- بیماری قلبی
- سرطان ریه
- فشار خون ریوی
- افسردگی و اضطراب

پیشگیری
برخلاف خیلی از بیماریها انسداد ریوی مزمن بنابر دلیل یا دلایلی مشخص اتفاق میافتد و بهمین دلیل راه های پیشگیری از آن مشخص است. در اغلب موارد دلیل اصلی ابتلا به انسداد ریوی مزمن کشیدن سیگار است پس بهترین راه پیشگیری هرگز سیگار نکشیدن و یا ترک سیگار است.
اگر سیگاری هستید و به این بیماری مبتلا شده اید ترک سیگار میتواند باعث بهبود علایم و کیفیت زندگی و جلوگیری از پیشرفت بیماری شود.
سیگارهای برقی یا ویپ اگرچه به هیچ عنوان به سیگاری ها پیشنهاد نمیشود اما به لحاظ ضرر کمتر نسبت به سیگار به عنوان آخرین راه برای ترک سیگار و به شرط موقت بودن آن به سیگاریها پیشنهاد میشود.

راه های کنترل بیماری
- ورزش
- تقویت عضلات بدن برای جبران کاهش ظرفیت تنفسی
- رژیم غذایی سالم شامل امگا 3 و ویتامین دی 3
- اکسیژن تراپی
- پرهیز از هوای آلوده و قرار گرفتن در معرض دود سیگار